Piękno cz. 15

Swobodniejszym rodzajem prawidłowości jest symetria, ułatwiająca, w potężnym stopniu szybkie i pewne ujęcie przedmiotu zmysłami. Ona to uwidocznia w rozmaitości związek, współzależność, ścisłe podziały itd.. Jest to jedność, złożona z dwóch równych odpowiadających sobie połów, zgodność położenia dwóch naprzeciwległych punktów w stosunku do punktu środkowego albo linii wyjścia; w tych granicach może panować największa rozmaitość form. Zgodność zadowala zmysł porządku, rozmaitość zmysł wolności. Piękno więc objawia się swobodniej w symetrii, aniżeli w czystej prawidłowości.

Obierzmy pewną miarę, i wziąwszy ją za jednostkę, składajmy rozmaite ciała. Wszystkie więc zachowają miarę wspólną i chociaż postać ich będzie rozmaitą, z wszystkich przezierać będzie jednostka miary, wiążąca społem rozmaitość, która by się w innym razie rozpadła. Oto jest proporcja. Widzimy tu znowu wyższy stopień swobody, aniżeli w symetrii i prawidłowości. Porządek leży w niej ukryty. Wszelki przymus:

Wydaje się usuniętym – wolność włada, a przecież, jak w każdej rzeczywistej wolności, tkwi w niej ład wcielony. Samowola, bezmiar stłumione, zjednoczenie najprawdziwszej wolności z porządkiem i najwyższego porządku z wolnością, dokonane. Wszystkie formy zjawisk, ponieważ skłaniają się z wielości, powinny być sądzone podług stosunku ich części.

To Cię zainteresuje:

– warsztaty historyczne warszawa